Op dit moment is Bulgarije een interessante opkomende markt met politieke en macro-economische stabiliteit en voorspelbaarheid op de middellange termijn. Nederlandse ondernemers kunnen in Bulgarije kansen waarnemen, met name in onderstaande sectoren.

Landbouw, voedselindustrie, dranken en tabak
Bulgarije beschikt over uitstekende natuurlijke omstandigheden voor (de ontwikkeling van) de landbouw. De bewerkte landbouwgrond beslaat ongeveer 4,9 miljoen ha of 44% van het totale grondgebied. Het gunstige klimaat, de vruchtbare grond en een eeuwenoude landbouwtraditie hebben geleid tot een goed ontwikkelde landbouw en veeteelt. Onder de belangrijkste landbouwproducten zijn tomaten, paprika’s, tabak, druiven, tarwe, mais, bonen, aardappels, zonnebloemen, perziken, abrikozen, appels en meloenen. De traditionele schapen- varkens- en runderteelt,  de pluimveeteelt en  de kruidenteelt zijn nauw verbonden met de plaatselijke voedingsindustrie. De productie van landbouwwerktuigen, de bevoorrading met zaai- en pootgoed, de organische tuinbouw (o.a. kruiden), de veeteelt en de voederproductie worden beschouwd als mogelijk interessante terreinen voor Nederlandse ondernemingen. Tot nu toe zijn er geen bronnen voor subsidiëring op grote schaal van deze sector (met uitzondering van de tabaksteelt), maar de noodzaak wordt erkend om bij toetreding tot de EU het uniforme Europese landbouwbeleid over te nemen. Bulgarije is het eerste land dat financiële steun ontvangt via het EU SAPARD programma (2001-2007) ten bedrage van jaarlijks EUR 53 mln. Tot 50% investeringssubsidie is mogelijk voor ondernemingen die in Bulgarije geregistreerd zijn voor privé-investeringsprojecten in bijna alle agrarische sub-sectoren. Voornaamste gebieden /regio’s: Pleven, Kurdzhali, Nova Zagora, Kustendil and Plovdiv.

De voedselverwerkende industrie behoort naast de dranken- en de tabaksindustrie tot de best ontwikkelde industrietakken van de Bulgaarse economie. Het gunstige klimaat en de eeuwenoude tradities op het gebied van wijnen, kaas, tabaksproducten en plantaardige oliën stimuleren de ontwikkeling. De voedselproductie bedraagt 18,4% van de totale industriële productie met een exportaandeel van 9%.  Tot de voornaamste sectoren van de voedsel-, dranken- en tabaksindustrie behoren vleesverwerking,  zuivel,  conserven, suiker en versnaperingen, plantaardige olie, wijnproductie, bierbrouwerijen, visverwerking, tabaksteelt en spinnerijen.
Interessante terreinen zijn: groenten en fruit; wijn; zuivel; vlees, diervoeders en plantaardige olie. Voornaamste gebieden/regio’s: Veliko Turnovo, Dobrich, Kurdzhali, Kustendil and Plovdiv.

Voor verdere informatie:  www.bia-bg.com/info/biamembers_en.html

Energie
Enkele kenmerken van de energiemarkt in Bulgarije: Bulgarije is de belangrijkste exporteur van electriciteit in Zuidoost-Europa; Bulgarije heeft een aantal duurzame energiebronnen – waterkracht, zonne-energie en biomassa; het potentieel voor geothermale en windenergie wordt als het hoogste beschouwd. Het electriciteitsverbruik wordt geacht te groeien met  jaarlijks 1,7 – 2,3 % tot 2020. 
2001-2005 – Het regeringsbeleid is gericht op de liberalisering van de energiemarkt door het verschaffen van vrije toegang tot het energiedistributienet en door het mogelijk maken van directe contractering tussen producenten, tussenpersonen en afnemers die in aanmerking komen onder bilaterale contracten tegen in vrijheid overeengekomen prijzen. In 2005 stichtte Bulgarije een nationale electriciteitsbeurs als een verdere stap op weg naar de deregulering van de electriciteitsmarkt. Het monopolie van het Nationale Electriciteitsbedrijf (NEC) inzake de distributie, met inbegrip van de export van electriciteit loopt af bij Bulgarije’s EU-toetreding in 2007.
In 2001-2004 is EUR 1,351 miljard in de energiesector geïnvesteerd.

Voor meer informatie:  www.mee.government.bg of   www.doe.bg  

Milieu
In 2004 voltooide Bulgarije de harmonisering van zijn milieuwetgeving met de EU. Met de ratificatie van het Kyoto Protocol in 2002 heeft Bulgarije zich vastgelegd op de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen in de atmosfeer met  8%  vergeleken met het niveau van 1990. Bulgaarse bedrijven moeten hun jaarlijkse uitgaven verdrievoudigen tot EUR 460 miljoen om te voldoen aan de EU-milieuvereisten tot 2012 (op dit moment bedragen de jaarlijkse uitgaven om te voldoen aan de EU-milieuvereisten ongeveer EUR 150 – 180 miljoen). De meest intensieve investeringen zijn vereist in:
• Chemische en biologische behandeling van afvalwater;
• Modernisering en verbetering van de water(toevoer)sector;
• Afvalverwerking, scheiding, compostering en recycling, en vuilverbranding;
• Herstel en modernisering van centrale verwarmingssystemen;
• Wederopbouw van bestaande faciliteiten in de metaalindustrie;
• Installatie van filters voor reductie van uitstoot van zware metalen en blijvende organische milieuvervuilende stoffen.

Voor verdere informatie:  www.moew.government.bg
ISPA projecten in Bulgarije:  http://europa.eu.int/comm/regional_policy/funds/ispa/bulga_en.htm

Textiel- en kledingindustrie
De textielindustrie omvat ongeveer 3000 ondernemingen in de textiel-, confectie- en tricotage-branches met een aandeel van ongeveer 5,3% in de totale industriële productie over 2004 en 24% van de export. De sector geeft werk aan meer dan 180.000 mensen. De belangrijkste producten zijn garens, zijde, wol, katoen and kunstmatige textielstoffen, tricotagestoffen, vloerbedekking en kleding. De belangrijkste voordelen zijn een hoge graad van vakmanschap, de kwaliteit van het afgewerkte produkt en het ontbreken van invoerbeperkingen in de EU. Kapitaalinvesteringen en het invoeren van moderne management- en marktstrategieën zijn waarschijnlijk noodzakelijk in deze industrietak. Voornaamste gebieden/regio’s: Plovdiv, Tryavna, Veliko Turnovo, Blagoevgrad, Gotse Delchev and Gabrovo.

Voor meer informatie:
Vereniging van kleding- en textielproducenten in Bulgarije:  www.bgtextiles.org or  www.textileexpobg.com
Bulgaars Industrieverbond (branche-organisaties):  www.bia.bg
Bulgaarse Kamer van Koophandel en Fabrieken (branche-organisaties):  www.bcci.bg

Machinebouw and Metaalindustrie
De machinebouwsector omvat ongeveer 500 ondernemingen in branches zoals de productie van instrumenten en machines, automatische machines, vorkheftrucks, elektrische het goederenheffers in kettinguitvoering, automobielassemblage, pakhuismachines, hydraulische eenheden, fittings, landbouwmachines and reserveonderdelen. Arbeiders in deze industrietakken zijn hoogeschoolde vaklieden. Voornaamste gebieden/regio’s: Varna, Drianovo and Plovdiv.

Voor meer informatie:
Bulgaars Machinebouwverbond
tel.: +359 2 987 6633, 987 2064, 988 2765
Tel./fax: +359 2 989 2806; 988 4044
e-mail:  bbcm@vilmat.com
branche-organisaties:  www.bia-bg.com/info/biamembers_en.html
Bulgaarse Kamer van Koophandel en Fabrieken (branche-organisaties):  www.bcci.bg

Electrotechniek,  Electronica en ITC
Er is een lange traditie in electrotechniek, electronica en ITC. Ze zijn aangemerkt als strategische sectoren en hebben voorrang in ontwikkelingsprogramma’s op de lange termijn. De productie van deze sectoren beliep in 2004  3,4% van de totale industriële productie. Electrotechniek, electronica en ITC combineren het potentieel van meer dan 200 ondernemingen, gespecialiseerd in verschillende branches zoals electrotechniek (o.a. electromotoren, transformatoren, batterijen, kabels enz.), computer- en kantoorfaciliteiten, electronica, radiotechniek en communicatie-apparatuur, huishoudapparaten en militaire industrieën. Het vakmanschap van de arbeidskrachten is zeer hoog, vooral in ITC.
Voornaamste gebieden/regio’s: Sofia, Plovdiv, Varna en Burgas.

Voor meer informatie:  www.bia-bg.com/info/biamembers_en.html

Chemische industrie
De chemische industrie is een goed ontwikkelde tak van de Bulgaarse industrie, die ongeveer 20% van de totale industrieproductie over 2004 voor haar rekening nam. Deze tak heeft goede posities op de voornaamste exportmarkten van Bulgarije en voorziet de binnen- en buitenlandse markten van halffabrikaten en afgewerkte producten. De voornaamste producten zijn organische en anorganische chemicaliën, kunstmest, soda, plastics, PVC, polyamide en polyester vezels, lakken, vernissen, synthetische stoffen, pharmaceutische producten, parfums en cosmetica, oliën and brandstoffen. Chemische producten hebben een aanzienlijk aandeel in de Bulgaarse export. Voornaamste gebieden/regio’s: Burgas and Vratsa

Voor meer informatie:  www.bcci2001.com

Transport en Infrastructuur
Het Bulgaarse Ministerie van Transport en Communicatie publiceert informatie over inschrijvingen en concessies inzake Bulgaarse havens en luchthavens. Geïnteresseerde ondernemers en investeerders kunnen in aanmerking komen voor concessies op korte of lange termijn op haventerminals en het beheren van de handelsactiviteiten op de luchthavens voor openbaar gebruik onder een concessie-contract. Bovendien is de ontwikkeling van de infrastructuur gericht op de Europese Transportcorridors IV, VII, VII, IX and X, de constructie van een tweede brug over de Donau (Vidin-Kalafat) en de modernisering van de luchthaven van Sofia. Andere projecten betreffen de verbetering van het spoorwegnet, de Transeuropese snelweg en een Ring-Transportcorridor rond de Zwarte-Zeekust. Belangrijkste faciliteiten: de havens van Varna, Bourgas, Lom en Rousse;  de luchthaven van Sofia.

Meer informatie:  www.bia-bg.com/info/biamembers_en.html,  www.mtc.government.bg
ISPA projecten in Bulgarije –  http://europa.eu.int/comm/regional_policy/funds/ispa/bulga_en.htm

Toerisme
Toerisme is een belangrijke sector vanwege de natuur en het klimaat. De badplaatsen langs de Zwarte Zee zijn populair in de zomervakantie. Verscheidene vakantieoorden in de bergen bieden goede voorzieningen voor de wintersport tegen concurrerende prijzen. De aanwezigheid van mineraalwaterbronnen in het binnenland, bij de zee en bij de bergvakantieoorden bieden goede voorwaarden voor de ontwikkeling van gezondheidstoerisme. Het aantal buitenlandse toeristen die Bulgarije in 2004 bezochten bedroeg ongeveer 4,1 million, een groei van 13,6% per jaar. Voornaamste gebieden: Borovets, Bansko, Pamporovo, Zwarte-Zeekustregio.

Voor meer informatie:  www.mct.government.bg of  www.Bulgariatravel.org

Houtbewerking, Papierindustrie, Leder en Glas
Sommige andere industrietakken met een goed ontwikkelde productiebasis die interessant zouden kunnen zijn voor Nederlandse investeerders zijn: bouwmaterialenindustrie; pulp- en papierindustrie (Kustendil, Belovo, Veliko Turnovo); leder-, bont- en schoeiselindustrie (Sevlievo, Dobrich, Plovdiv); glas- en porseleinindustrie (Pernik, Beloslav, Razgrad); houtbewerkingsindustrie (Troyan), vakmanschap [?] (Gabrovo, Triavna).

Voor meer informatie:  www.bia-bg.com/info/biamembers_en.html